برای تعیین سطح زبان انگلیسی در خانه دو کار لازم است: اول یک خودارزیابی صادقانه با جمله‌های «میتوانم…» برای هر مهارت، و بعد یک آزمون آنلاین رایگان مثل آزمون کمبریج یا بریتیش کانسل. ترکیب این دو، تخمین خوبی از سطح CEFR تو می‌دهد؛ اما جای مدرک رسمی را نمی‌گیرد.
فهرست مطالب
- چرا قبل از شروع باید سطحت را بدانی؟
- چک‌لیست خودارزیابی برای هر سطح
- سطح هر مهارت را جدا ثبت کن
- آزمون‌های رایگان و رسمی آنلاین
- چطور نتیجه دقیق‌تری بگیری؟
- بعد از تعیین سطح چه کنی؟
- تمرین کن
- سؤال‌های رایج
- منابع
چرا قبل از شروع باید سطحت را بدانی؟
اگر سطحت را ندانی، دو اتفاق می‌افتد: یا منبعی انتخاب می‌کنی که آن‌قدر سخت است که بعد از دو هفته خسته می‌شوی، یا آن‌قدر آسان که چیزی یاد نمی‌گیری. دانستن سطح، اولین قدم هر برنامه منظم برای آموزش زبان انگلیسی است و نقطه شروع نقشه راه ما برای یادگیری زبان انگلیسی از صفر هم همین است.
سطح‌ها را بر اساس CEFR می‌سنجیم؛ همان شش سطح A1 تا C2. اگر هنوز با این سطح‌ها آشنا نیستی، اول سطح‌بندی CEFR را بخوان.
چک‌لیست خودارزیابی برای هر سطح
این چک‌لیست بر پایه ایده جمله‌های «میتوانم…» در CEFR نوشته شده، اما جمله‌ها نوشته خود ماست و نسخه رسمی نیست. از پایین شروع کن. اگر حداقل چهار مورد از پنج مورد یک سطح را با اطمینان تیک زدی، برو سراغ سطح بعد. اولین سطحی که سه مورد یا کمتر از آن را تیک زدی، احتمالاً سطحی است که الان رویش کار می‌کنی.
A1
- ☐ میتوانم خودم را با اسم، سن، شهر و شغل معرفی کنم.
- ☐ عددها، ساعت و قیمت‌ها را وقتی آهسته گفته شوند می‌فهمم.
- ☐ تابلوها و پیام‌های خیلی ساده مثل Open یا No parking را می‌فهمم.
- ☐ میتوانم یک فرم ساده با اسم و آدرس پر کنم.
- ☐ به سؤال‌های ساده‌ای مثل Where do you live? جواب می‌دهم.
A2
- ☐ میتوانم درباره خانواده، کار و برنامه روزانه‌ام چند جمله پشت سر هم بگویم.
- ☐ میتوانم بگویم آخر هفته گذشته چه کار کردم.
- ☐ در فروشگاه یا رستوران میتوانم چیزی بخواهم و سؤال ساده بپرسم.
- ☐ پیام‌ها و ایمیل‌های کوتاه و ساده را می‌فهمم.
- ☐ میتوانم یک پیام کوتاه برای دوستم بنویسم و قرار بگذارم.
B1
- ☐ نکته اصلی یک ویدیو یا گفت‌وگوی واضح درباره موضوع آشنا را می‌فهمم.
- ☐ میتوانم یک تجربه یا سفر را به ترتیب زمانی تعریف کنم.
- ☐ در سفر از پس بیشتر موقعیت‌ها، حتی مشکل‌های ساده، برمی‌آیم.
- ☐ میتوانم نظرم را درباره یک فیلم یا کتاب بگویم و کوتاه دلیل بیاورم.
- ☐ میتوانم یک ایمیل ساده و منسجم درباره یک موضوع آشنا بنویسم.
B2
- ☐ بیشتر برنامه‌های خبری و سریال‌ها را با زیرنویس انگلیسی دنبال می‌کنم.
- ☐ در بحث درباره موضوع‌های کلی، بدون مکث‌های طولانی حرف می‌زنم.
- ☐ مقاله‌ای درباره موضوعات روز را می‌خوانم و دیدگاه نویسنده را تشخیص می‌دهم.
- ☐ میتوانم مزایا و معایب یک موضوع را در یک متن چندپاراگرافی بنویسم.
- ☐ در رشته خودم بحث‌های فنی را تا حد زیادی می‌فهمم.
C1
- ☐ بیشتر فیلم‌ها را بدون زیرنویس می‌فهمم.
- ☐ معنای ضمنی، طعنه و لحن را در متن و گفتار تشخیص می‌دهم.
- ☐ بدون اینکه آشکارا دنبال کلمه بگردم، روان صحبت می‌کنم.
- ☐ گزارش یا مقاله‌ای خوش‌ساختار درباره موضوعی پیچیده می‌نویسم.
- ☐ در جلسه کاری یا کلاس دانشگاهی، زبان را منعطف و مؤثر به کار می‌برم.
سطح C2 را عمداً در چک‌لیست نیاوردیم؛ کسی که به آن نزدیک است معمولاً با آزمون رسمی سطحش را می‌سنجد.
سطح هر مهارت را جدا ثبت کن
چک‌لیست بالا ترکیبی است. برای دقیق‌تر شدن، همین کار را جداگانه برای این پنج مهارت انجام بده؛ همان دسته‌بندی‌ای که «جدول خودارزیابی» رسمی شورای اروپا استفاده می‌کند:
| مهارت | سؤالی که از خودت بپرس |
|---|---|
| شنیدن | وقتی کسی با سرعت عادی حرف می‌زند، چقدرش را می‌فهمم؟ |
| خواندن | چه متنی را بدون دیکشنری تا آخر می‌خوانم؟ |
| تعامل گفتاری | در یک گفت‌وگوی دوطرفه چقدر راحت جواب می‌دهم و سؤال می‌پرسم؟ |
| تولید گفتاری | میتوانم دو دقیقه پیوسته درباره یک موضوع حرف بزنم؟ |
| نوشتن | چه نوع متنی را بدون کمک می‌نویسم؟ |
خیلی از فارسی‌زبان‌ها در خواندن یکی دو سطح بالاترند تا در صحبت کردن. این را بدان تا برنامه‌ات متوازن شود.
آزمون‌های رایگان و رسمی آنلاین
بعد از خودارزیابی، یک آزمون آنلاین کمک می‌کند تخمینت را با یک معیار بیرونی مقایسه کنی. این دو آزمون از منابع رسمی هستند و طبق سایت‌هایشان (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵) رایگان‌اند:
آزمون Test Your English کمبریج
کمبریج اینگلیش یک آزمون آنلاین کوتاه و رایگان دارد که بعد از پاسخ به سؤال‌ها، آزمون کمبریجی مناسب سطحت را پیشنهاد می‌دهد. نسخه‌های جداگانه‌ای برای انگلیسی عمومی، مدرسه و کودکان هم دارد. خود کمبریج تأکید می‌کند نتیجه آن فقط جهت‌دهنده است و مدرک رسمی نیست.
آزمون تعیین سطح بریتیش کانسل
سایت LearnEnglish بریتیش کانسل یک آزمون تعیین سطح رایگان دارد که گرامر، لغت و عبارت‌ها را با سؤال‌های چندگزینه‌ای می‌سنجد و در پایان، تخمینی تقریبی از سطحت می‌دهد. برای شرکت در آن باید یک حساب رایگان در سایت بسازی.
بیشتر آزمون‌های آنلاین رایگان فقط گرامر، لغت و خواندن را می‌سنجند و مهارت صحبت کردن و نوشتن را نمی‌بینند. اگر نتیجه آزمون با خودارزیابی‌ات در صحبت کردن فرق دارد، به خودارزیابی هم وزن بده.
چطور نتیجه دقیق‌تری بگیری؟
- حدس نزن. اگر جواب را نمی‌دانی، گزینه «نمی‌دانم» را بزن (اگر هست). حدس‌های شانسی سطح را بالاتر از واقع نشان می‌دهند.
- از دیکشنری و مترجم استفاده نکن. هدف سنجیدن توست، نه نمره گرفتن.
- در زمان آرام آزمون بده، نه وقتی خسته‌ای یا عجله داری.
- صدایت را ضبط کن. دو دقیقه درباره روز معمولی‌ات حرف بزن و گوش کن: جمله‌هایت ساده و کوتاه است یا به هم وصل شده‌اند؟
- یک ابزار ثابت انتخاب کن تا بتوانی چند ماه بعد نتیجه‌ها را مقایسه کنی.
بعد از تعیین سطح چه کنی؟
حالا که سطحت را می‌دانی، سه کار کن:
- هدف بعدی را یک سطح بالاتر بگذار. برای تخمین زمان لازم، مدت زمان یادگیری زبان انگلیسی را ببین.
- یک برنامه روزانه بچین که به ضعیف‌ترین مهارتت وزن بیشتری بدهد. نمونه آماده در برنامه روزانه یادگیری زبان.
- منابع هم‌سطح انتخاب کن. فهرست ما در منابع یادگیری زبان انگلیسی بر اساس سطح مرتب شده است.
اگر هدفت مهاجرت یا تحصیل است، آزمون تعیین سطح آنلاین فقط نقطه شروع است و در نهایت به نتیجه یک آزمون رسمی نیاز داری.
نکته وکاژ: لغت‌هایی را که در آزمون تعیین سطح نمی‌دانستی یادداشت کن و در وکاژ اضافه کن؛ مرور به‌موقع کمک می‌کند تا آزمون بعدی دیگر جزو ناشناخته‌ها نباشند.
تمرین کن
در چک‌لیست A2 پنج مورد را تیک زدی و در B1 فقط دو مورد. سطحت احتمالاً کدام است؟
احتمالاً A2 را کامل کرده‌ای و داری روی B1 کار می‌کنی؛ پس منابع سطح B1 برایت مناسب‌اند.
چرا نباید در آزمون آنلاین حدس بزنی؟
چون جواب‌های شانسی درست، سطح را بالاتر از واقع نشان می‌دهند و منابعی انتخاب می‌کنی که برایت سخت است.
آزمون آنلاین رایگان بریتیش کانسل چه چیزهایی را می‌سنجد؟
گرامر، لغت و عبارت‌ها را با سؤال‌های چندگزینه‌ای؛ مهارت صحبت کردن و نوشتن را مستقیم نمی‌سنجد.
سؤال‌های رایج
آزمون تعیین سطح آنلاین چقدر دقیق است؟
برای یک تخمین اولیه مفید است، اما معمولاً فقط گرامر، لغت و گاهی خواندن را می‌سنجد. برای تصویر کامل آن را با خودارزیابی مهارت‌های گفتاری و نوشتاری ترکیب کن.
نتیجه آزمون رایگان را میتوانم برای اپلای استفاده کنم؟
نه. این آزمونها مدرک رسمی نیستند. برای دانشگاه یا مهاجرت باید نتیجه یک آزمون استاندارد مثل آیلتس یا تافل را ارائه کنی.
هر چند وقت یک بار سطحم را بسنجم؟
هر سه ماه یک بار کافی است. پیشرفت سطح کند است و اگر زودتر بسنجی، تغییر چندانی نمی‌بینی و ممکن است بی‌انگیزه شوی.
اگر در مهارت‌های مختلف سطح‌های متفاوت داشتم چه کنم؟
کاملاً طبیعی است. سطح هر مهارت را جدا یادداشت کن و در برنامه‌ات به ضعیف‌ترین مهارت زمان بیشتری بده.
نظرها
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.