تلفظ th در انگلیسی دو صدا دارد: θ بیواک در think و ð واکدار در this؛ هر دو با قرار دادن نوک زبان بین دندانها ساخته می‌شوند. w با گرد کردن لبها و بدون تماس دندان با لب ادا می‌شود، اما v مثل «و» فارسی است. فارسی‌زبان‌ها معمولاً th را «س» یا «د» و w را v می‌گویند.
فهرست مطالب
- چرا این سه صدا برای ما سخت‌اند؟
- دو صدای th: θ و ð
- جفت‌کلمه‌های th برای فارسی‌زبان‌ها
- w در برابر v
- دریل روزانه‌ی ۱۰ دقیقه‌ای
- خطاهای رایج هنگام تمرین
- این صداها در لیسنینگ
- تمرین کن
- سؤال‌های رایج
- منابع
چرا این سه صدا برای ما سخت‌اند؟
فارسی صدای /θ/ و /ð/ را ندارد و «و» فارسی هم در بیشتر لهجه‌ها همان /v/ است. ذهن ما وقتی صدای ناآشنا می‌شنود، آن را با نزدیک‌ترین صدای آشنا جایگزین می‌کند: /θ/ می‌شود «س» یا «ت»، /ð/ می‌شود «د» یا «ز» و /w/ می‌شود «ڤ». این جایگزینی هم گفتار تو را کمتر واضح می‌کند و هم شنیدن را سخت‌تر؛ برای همین تمرین این صداها بخش مهمی از تقویت لیسنینگ انگلیسی هم هست.
این مقاله بخشی از مجموعه‌ی آموزش تلفظ انگلیسی است. همه‌ی آوانگاری‌ها از دیکشنری کمبریج بررسی شده‌اند و جفت‌کلمه‌ها و جمله‌های تمرینی مخصوص همین مقاله نوشته شده‌اند.
دو صدای th: θ و ð
جای زبان
- نوک زبان را آرام بین دندان‌های بالا و پایین بگذار؛ کمی بیرون بیاید کافی است.
- زبان را شل نگه دار و فشار نده.
- هوا را از بین زبان و دندان‌های بالا بیرون بده.
اگر در این حالت فقط هوا بیرون بیاید، صدای /θ/ ساخته می‌شود (بیواک، مثل «س» اما با زبان بین دندان). اگر هم‌زمان تارهای صوتی بلرزند (دستت را روی گلو بگذار تا لرزش را حس کنی)، صدای /ð/ داری.
| θ (بیواک) | آوانگاری | ð (واکدار) | آوانگاری |
|---|---|---|---|
| think | /θɪŋk/ | this | /ðɪs/ |
| three | /θriː/ | these | /ðiːz/ |
| thank | /θæŋk/ | then | /ðen/ |
| breath (اسم) | /breθ/ | breathe (فعل) | /briːð/ |
| tooth | /tuːθ/ | mother | UK /ˈmʌð.ər/ / US /ˈmʌð.ɚ/ |
یک الگوی مفید: بیشتر کلمه‌های دستوری پرکاربرد مثل the, this, that, then, they, there با /ð/ شروع می‌شوند، اما بیشتر کلمه‌های محتوایی مثل think, three, thing با /θ/. این قاعده‌ی کلی است و استثنا دارد، پس همیشه آوانگاری را چک کن.
مراقب زوج breath و breathe باش: اسم با /θ/ و مصوت کوتاه /breθ/، فعل با /ð/ و مصوت بلند /briːð/. همین الگو در tooth /tuːθ/ و teethe /tiːð/ هم دیده می‌شود.
جفت‌کلمه‌های th برای فارسی‌زبان‌ها
این جفت‌ها دقیقاً همان جایگزین‌هایی را هدف گرفته‌اند که فارسی‌زبان‌ها انجام می‌دهند. هر ردیف را چند بار آهسته و بعد سریع بگو تا فرق را در دهان حس کنی.
| th | آوانگاری | جایگزین اشتباه | آوانگاری |
|---|---|---|---|
| think | /θɪŋk/ | sink | /sɪŋk/ |
| thin | /θɪn/ | tin | /tɪn/ |
| thank | /θæŋk/ | tank | /tæŋk/ |
| three | /θriː/ | tree | /triː/ |
| three | /θriː/ | free | /friː/ |
| then | /ðen/ | den | /den/ |
w در برابر v
صدای /v/ را خوب بلدیم: دندان‌های بالا روی لب پایین قرار می‌گیرند. اما برای /w/:
- لبها را گرد و کمی جلو بیاور، مثل وقتی می‌خواهی «او» بگویی.
- دندانها نباید به لب پایین بخورند.
- از همین حالت سریع به مصوت بعدی برو.
ترفند ساده: west را مثل «اوِست» با «او»ی خیلی کوتاه بگو. کم‌کم «او» را کوتاه‌تر کن تا یک هجا شود.
| w | آوانگاری | v | آوانگاری |
|---|---|---|---|
| west | /west/ | vest | /vest/ |
| wet | /wet/ | vet | /vet/ |
| wine | /waɪn/ | vine | /vaɪn/ |
| worse | UK /wɜːs/ / US /wɝːs/ | verse | UK /vɜːs/ / US /vɝːs/ |
دقت کن که /w/ گاهی در املا با wh یا حتی qu می‌آید: while /waɪl/، quick /kwɪk/ و question /ˈkwes.tʃən/. در twelve /twelv/ و sweet /swiːt/ هم /w/ بعد از صامت می‌آید و نباید به /v/ تبدیل شود. البته گاهی هم w نوشته می‌شود ولی خوانده نمی‌شود، مثل answer.
دریل روزانه‌ی ۱۰ دقیقه‌ای
- آینه (۲ دقیقه): جلوی آینه think، this و west را بگو. باید نوک زبان را در th و لب‌های گرد را در w ببینی.
- جفت‌ها (۳ دقیقه): جدول‌های بالا را ردیف‌به‌ردیف بلند بخوان؛ اول آهسته، بعد با سرعت عادی.
- جمله‌ها (۳ دقیقه): جمله‌های تمرینی پایین را بخوان و ضبط کن.
- گوش دادن (۲ دقیقه): صدای خودت را با تلفظ دیکشنری مقایسه کن.
وقتی جفت‌کلمه‌ها راحت شدند، این صداها را در جمله‌های کامل و با سرعت طبیعی تمرین کن؛ روش شدوینگ در تمرین مکالمه انگلیسی به‌تنهایی برای همین مرحله مناسب است. هدف این است که th و w در گفتار سریع هم درست بمانند، نه فقط وقتی آهسته و با دقت کلمه را می‌گویی.
جمله‌های تمرینی
- I think these three things are worth it.
- We went west in wet weather.
- My mother and father thanked the vet.
- Which wine would you want with the vegetables?
- Breathe in, then let your breath out slowly.
نکته وکاژ: تلفظ مثل لغت با تکرار کوتاه و منظم جا می‌افتد، نه با یک جلسه‌ی طولانی. کلمه‌های سخت این مقاله را در وکاژ اضافه کن و هر روز در مرور به‌موقع، قبل از رفتن به کارت بعدی، هر کدام را یک بار بلند بگو.
خطاهای رایج هنگام تمرین
- بیرون آوردن بیش از حد زبان: برای th لازم نیست زبان را کامل بیرون بیاوری؛ نوک آن بین دندانها کافی است. اگر زیاد بیرون بیاید، صدا اغراق‌آمیز می‌شود.
- گاز گرفتن زبان: زبان باید شل باشد. اگر دندانها را روی آن فشار بدهی، هوا عبور نمی‌کند و صدا به «ت» یا «د» نزدیک می‌شود.
- کشیدن «او» در w: اگر «او» را بلند بگویی، کلمه‌ی west دوهجایی می‌شود. گرد کردن لب باید خیلی سریع باشد.
- تبدیل v به w: بعضی زبان‌آموزان بعد از تمرین w، در very /ˈver.i/ هم لب را گرد می‌کنند. فرق را با جفت‌های جدول حفظ کن.
این صداها در لیسنینگ
در گفتار سریع، /ð/ در کلمه‌هایی مثل the و them خیلی کوتاه و ضعیف می‌شود؛ مثلاً them در شکل ضعیف /ðəm/ است. اگر منتظر یک «د» یا «ز» واضح باشی، آن را نمی‌شنوی. همچنین بعضی گویشوران بومی، مثلاً در برخی لهجه‌های بریتانیا، th را به f نزدیک می‌کنند. برای عادت دادن گوش به این تنوع، گوش دادن فعال به لهجه‌های مختلف بهترین تمرین است. اگر هم هنوز علامت‌های آوانگاری برایت ناآشناست، جدول آوانگاری IPA را مرور کن. این‌ها جزئیاتی هستند که در مسیر آموزش زبان انگلیسی معمولاً نادیده گرفته می‌شوند اما وضوح گفتارت را خیلی بالا می‌برند.
تمرین کن
کدام صدای th در these است: بیواک یا واکدار؟
واکدار: /ðiːz/. اگر دستت را روی گلو بگذاری، لرزش را حس می‌کنی.
اگر think را «سینک» بگویی، شنونده چه کلمه‌ای می‌شنود؟
sink /sɪŋk/ یعنی «سینک ظرف‌شویی» یا «فرو رفتن».
در question صدای /w/ وجود دارد؟
بله؛ /ˈkwes.tʃən/. حروف qu معمولاً /kw/ خوانده می‌شوند.
فرق تلفظ breath و breathe چیست؟
breath /breθ/ با مصوت کوتاه و th بیواک؛ breathe /briːð/ با مصوت بلند و th واکدار.
سؤال‌های رایج
آیا گفتن «س» یا «د» به جای th اشکال دارد؟
معمولاً از روی متن جمله فهمیده میشوی، اما در جفتهایی مثل think و sink ممکن است سوءتفاهم پیش بیاید. تلفظ درست th وضوح گفتارت را بالا میبرد.
چطور بفهمم th بیواک است یا واکدار؟
از آوانگاری دیکشنری: θ بیواک و ð واکدار است. با دست روی گلو هم میتوانی لرزش صدای واکدار را حس کنی.
تلفظ w را چطور تمرین کنم؟
لبها را گرد کن و نگذار دندانها به لب پایین بخورند. با جفتهایی مثل west و vest یا wet و vet جلوی آینه تمرین کن.
نظرها
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.