زمانهای انگلیسی از ترکیب سه زمان حال، گذشته و آینده با چهار حالت ساده، استمراری، کامل و کامل استمراری ساخته می‌شوند و در مجموع ۱۲ زمان دارند. برای شروع، حال ساده، حال استمراری، گذشتهی ساده و آینده با will و going to کافی است؛ بعد سراغ حال کامل و گذشتهی کامل برو.
فهرست مطالب
- منطق زمانهای انگلیسی: ۳ زمان × ۴ حالت
- جدول ۱۲ زمان انگلیسی با مثال
- منفی و سؤال در همه‌ی زمان‌ها: راز فعل کمکی
- زمانهای حال
- زمانهای گذشته
- زمانهای آینده و راه‌های دیگر گفتن آینده
- کلمه‌های نشانه: از روی قید زمان را حدس بزن
- کدام زمان‌ها را اول یاد بگیریم؟
- اشتباهات رایج فارسی‌زبان‌ها در زمان‌ها
- تمرین کن
- سؤال‌های رایج
- منابع
منطق زمانهای انگلیسی: ۳ زمان × ۴ حالت
زمانهای انگلیسی وقتی ترسناک‌اند که آن‌ها را دوازده چیز جدا ببینی. در واقع فقط دو سؤال جواب می‌دهی: کِی؟ (حال، گذشته، آینده) و چه شکلی؟ (ساده، استمراری، کامل، کامل استمراری). از ترکیب این دو، دوازده زمان ساخته میشود. این مقاله بخشی از نقشه‌ی بزرگ‌تر گرامر زبان انگلیسی است و اگر هنوز ساختار پایه‌ی جمله را مرور نکرده‌ای، بهتر است اول سری به آن بزنی.
چهار «حالت» یعنی چه؟
- ساده (simple): خود کار، بدون تأکید بر جریان داشتن یا تمام شدنش. I work.
- استمراری (continuous): کار در جریان است؛ با be + V-ing. I am working.
- کامل (perfect): کار تا یک نقطه‌ی زمانی انجام شده؛ با have + V3. I have worked.
- کامل استمراری (perfect continuous): کاری که تا یک نقطه ادامه داشته؛ با have been + V-ing. I have been working.
کافی است این چهار قالب را با سه زمان ترکیب کنی. مثلاً «کامل» در گذشته میشود had worked و در آینده will have worked. فعل کمکی زمان را نشان می‌دهد و بقیه‌ی قالب ثابت می‌ماند.
سه شکل فعل که باید بشناسی
برای ساختن همه‌ی زمان‌ها فقط این شکل‌ها لازم‌اند: شکل ساده (V1: go)، گذشته (V2: went)، قسمت سوم یا past participle (V3: gone) و شکل -ing (going). در فعل‌های باقاعده V2 و V3 یکی‌اند و با -ed ساخته می‌شوند: worked. فعل‌های بی‌قاعده را باید جدا یاد گرفت.
جدول ۱۲ زمان انگلیسی با مثال
جدول زیر همه‌ی زمان‌ها را با فعل work نشان می‌دهد. ستون آخر نزدیک‌ترین معادل فارسی است؛ «نزدیک‌ترین»، چون تطابق همیشه کامل نیست.
| زمان | ساختار | مثال | معادل نزدیک فارسی |
|---|---|---|---|
| حال ساده | V / V+s | She works in a bank. | در بانک کار می‌کند. |
| حال استمراری | am/is/are + V-ing | She is working now. | الان دارد کار می‌کند. |
| حال کامل | have/has + V3 | She has worked there. | آن‌جا کار کرده است. |
| حال کامل استمراری | have/has been + V-ing | She has been working all day. | تمام روز داشته کار می‌کرده / کار کرده است. |
| گذشتهی ساده | V2 | She worked late yesterday. | دیروز تا دیروقت کار کرد. |
| گذشتهی استمراری | was/were + V-ing | She was working at 8. | ساعت ۸ داشت کار می‌کرد. |
| گذشتهی کامل | had + V3 | She had worked there before. | قبلاً آن‌جا کار کرده بود. |
| گذشتهی کامل استمراری | had been + V-ing | She had been working for hours. | ساعت‌ها بود که کار می‌کرد. |
| آینده‌ی ساده | will + V | She will work tomorrow. | فردا کار خواهد کرد / می‌کند. |
| آینده‌ی استمراری | will be + V-ing | She will be working at 9. | ساعت ۹ مشغول کار خواهد بود. |
| آینده‌ی کامل | will have + V3 | She will have finished by May. | تا ماه مه تمام کرده است. |
| آینده‌ی کامل استمراری | will have been + V-ing | She will have been working here for ten years. | ده سال خواهد شد که اینجا کار می‌کند. |
بخش «فعل‌ها» در مرجع گرامر LearnEnglish بریتیش کانسل هم زمان حال و گذشته را به همین شکل، با چهار حالت ساده، استمراری، کامل و کامل استمراری، دسته‌بندی کرده است.
منفی و سؤال در همه‌ی زمان‌ها: راز فعل کمکی
اگر یک قاعده از این مقاله یادت بماند، این باشد: در هر زمان، اولین فعل کمکی همه‌ی کارها را انجام می‌دهد. برای منفی کردن not را بعد از آن می‌گذاری و برای سؤال آن را به اول جمله می‌بری. فقط حال ساده و گذشتهی ساده فعل کمکی ندارند و برای همین do/does/did قرض می‌گیرند.
| زمان | مثبت | منفی | سؤالی |
|---|---|---|---|
| حال ساده | He plays. | He doesn't play. | Does he play? |
| حال استمراری | He is playing. | He isn't playing. | Is he playing? |
| حال کامل | He has played. | He hasn't played. | Has he played? |
| گذشتهی ساده | He played. | He didn't play. | Did he play? |
| گذشتهی استمراری | He was playing. | He wasn't playing. | Was he playing? |
| گذشتهی کامل | He had played. | He hadn't played. | Had he played? |
| آینده | He will play. | He won't play. | Will he play? |
دقت کن وقتی does یا did می‌آید، فعل اصلی به شکل ساده برمی‌گردد: s سوم‌شخص و -ed گذشته روی فعل کمکی منتقل می‌شوند. برای همین Does he plays? و He didn't played غلط‌اند. این قاعده در فارسی معادلی ندارد، چون ما منفی را با «نـ» روی خود فعل می‌سازیم؛ پس انتظار داشته باش در ماه‌های اول بارها اشتباهش کنی و با تمرین درست شود.
فعل‌های بی‌قاعده
حدود دو ستون از جدول زمان‌ها به شکل‌های V2 و V3 بستگی دارد و پرکاربردترین فعل‌های انگلیسی، مثل be، have، go، get، make، take، see، come، بی‌قاعده‌اند. بهترین راه یادگیری‌شان حفظ کردن هر فعل همراه یک جمله‌ی کوتاه است؛ مثلاً I took the bus. و I've taken that course. به‌جای فهرست خشک take–took–taken. همین ایده‌ی «یادگیری در بافت» را در روش یادگیری لغات انگلیسی هم توضیح داده‌ایم.
زمانهای حال
حال ساده (Present Simple)
برای عادت‌ها، کارهای تکراری و حقیقت‌های کلی: I drink tea every morning. (هر صبح چای می‌نوشم.) نکته‌ی کلیدی s سوم‌شخص است: he works، she goes. منفی و سؤال با do/does ساخته میشود.
حال استمراری (Present Continuous)
برای کاری که همین الان یا در این دوره در جریان است، و برای قرارهای قطعی آینده: I'm reading a great book these days. (این روزها دارم یک کتاب عالی می‌خوانم.) فرق این دو زمان را در مقاله‌ی حال ساده و حال استمراری مفصل توضیح داده‌ایم.
حال کامل (Present Perfect)
پل بین گذشته و حال: تجربه‌ها، کارهای تمام‌شده‌ای که اثرشان هنوز هست و موقعیت‌هایی که از گذشته تا الان ادامه دارند: I've lost my phone. (گوشی‌ام را گم کرده‌ام؛ یعنی الان ندارمش.) بیشترین سردرگمی فارسی‌زبان‌ها همین‌جاست؛ برای همین یک مقاله‌ی کامل درباره‌ی حال کامل به آن اختصاص داده‌ایم.
حال کامل استمراری (Present Perfect Continuous)
وقتی می‌خواهی روی مدت یا جریان کاری که از گذشته شروع شده تأکید کنی: It has been raining since noon. (از ظهر یکسره باران می‌آید.) معمولاً با for و since می‌آید.
| English | معنی فارسی |
|---|---|
| My brother lives in Tabriz. | برادرم در تبریز زندگی می‌کند. |
| Look! The kids are playing in the snow. | نگاه کن! بچه‌ها دارند در برف بازی می‌کنند. |
| Have you ever tried sushi? | تا حالا سوشی امتحان کرده‌ای؟ |
| We've been waiting for forty minutes. | چهل دقیقه است که منتظریم. |
زمانهای گذشته
گذشتهی ساده (Past Simple)
کاری که در زمان مشخصی در گذشته شروع شده و تمام شده: We moved to Karaj in 2018. (سال ۲۰۱۸ به کرج نقل‌مکان کردیم.) قیدهایی مثل yesterday، last week و ago نشانه‌ی این زمان‌اند.
گذشتهی استمراری (Past Continuous)
کاری که در لحظه‌ای از گذشته در جریان بوده؛ اغلب پس‌زمینه‌ی یک اتفاق کوتاه‌تر: I was cooking when the power went out. (داشتم آشپزی می‌کردم که برق رفت.) فرق این دو را در آموزش گذشتهی ساده و استمراری با مثال‌های بیشتری ببین.
گذشتهی کامل (Past Perfect)
«گذشتهی گذشته»؛ وقتی دو اتفاق گذشته داری و می‌خواهی بگویی کدام زودتر بوده: When we arrived, the film had already started. (وقتی رسیدیم، فیلم شروع شده بود.) معادلش در فارسی ماضی بعید است و خوشبختانه کاربردش هم تقریباً همان است.
گذشتهی کامل استمراری (Past Perfect Continuous)
مدت یک کار تا لحظه‌ای در گذشته: She was tired because she had been studying all night. (خسته بود چون تمام شب درس خوانده بود.)
در فارسی «رفته بود» و «رفت» گاهی جای هم می‌نشینند، اما در انگلیسی اگر ترتیب اتفاق‌ها روشن است (مثلاً با before یا after)، گذشتهی ساده کافی است: I ate after I finished work. گذشتهی کامل را برای جاهایی نگه دار که بدون آن ترتیب مبهم میشود.
زمانهای آینده و راه‌های دیگر گفتن آینده
فارسی برای آینده اغلب از مضارع استفاده می‌کند («فردا می‌آیم») و «خواهم آمد» بیشتر در نوشتار رسمی است. انگلیسی هم فقط با will آینده نمی‌سازد. بخش «صحبت درباره‌ی آینده» در LearnEnglish این ابزارها را فهرست کرده و جدول زیر خلاصه‌ی کاربردی‌شان است:
| ساختار | کی استفاده کنیم | مثال |
|---|---|---|
| will + V | تصمیم همان لحظه، قول، پیشبینی بر اساس نظر | I think it will be cold. |
| be going to + V | برنامهای که از قبل گرفتهای؛ پیشبینی با نشانه‌ی دیدنی | Look at those clouds — it's going to rain. |
| حال استمراری | قرار قطعی با زمان و مکان | I'm seeing the dentist on Monday. |
| حال ساده | برنامه‌ی زمانی ثابت (قطار، کلاس) | The class starts at 5. |
| will be + V-ing | کاری که در لحظه‌ای از آینده در جریان است | This time tomorrow, I'll be flying to Mashhad. |
| will have + V3 | کاری که تا زمانی در آینده تمام شده | By June, I'll have saved enough. |
یک قاعده‌ی مهم: بعد از when، as soon as، until و در بخش if برای آینده از زمان حال استفاده کن: Call me when you get home. نه when you will get home.
کلمه‌های نشانه: از روی قید زمان را حدس بزن
یک ترفند عملی: بعضی قیدها تقریباً همیشه با زمان خاصی می‌آیند. اگر آن‌ها را بشناسی، در تست و در صحبت سریع‌تر تصمیم می‌گیری.
| قید | زمان رایج | مثال |
|---|---|---|
| always, usually, every day, often | حال ساده | He usually walks to work. |
| now, right now, at the moment, Look! | حال استمراری | She's sleeping at the moment. |
| ever, never, already, yet, just, since, for | حال کامل | I haven't decided yet. |
| yesterday, last year, ago, in 2015 | گذشتهی ساده | They left two hours ago. |
| while, at that moment, when + اتفاق کوتاه | گذشتهی استمراری | While I was driving, it started to snow. |
| by the time, before, already (در گذشته) | گذشتهی کامل | By the time we got there, they had left. |
| tomorrow, next week, soon, in two days | آینده | I'll send it tomorrow. |
این‌ها راهنما هستند، نه قانون مطلق. مثلاً already و just در انگلیسی آمریکایی گاهی با گذشتهی ساده هم می‌آیند. همیشه معنی را اولویت بده.
کدام زمان‌ها را اول یاد بگیریم؟
لازم نیست هر دوازده زمان را هم‌زمان یاد بگیری. ترتیب پیشنهادی ما این است، که با سطح‌بندی درس‌های گرامر LearnEnglish هم همخوانی دارد:
- سطح A1: حال ساده (به‌ویژه با to be) و حال استمراری.
- سطح A2: گذشتهی ساده و be going to، بعد will.
- سطح B1: حال کامل، گذشتهی استمراری.
- سطح B2: حال کامل استمراری، گذشتهی کامل، آینده‌ی استمراری و کامل.
با سه زمان حال ساده، گذشتهی ساده و آینده می‌توانی بخش بزرگی از نیازهای روزمره را رفع کنی؛ بقیه دقت و ظرافت اضافه می‌کنند. وقتی به سطح بالاتر رسیدی، زمان‌ها در جمله‌ی مجهول و جملات شرطی دوباره ظاهر می‌شوند؛ پس پایه‌ی محکم اینجا بعداً خیلی به کارت می‌آید.
این ترتیب جزئی از یک مسیر بزرگ‌تر آموزش زبان انگلیسی است که در آن لغت، شنیدن و صحبت کردن هم کنار گرامر جلو می‌روند. اگر می‌خواهی زمان‌ها در مکالمه هم به زبانت بیایند، تمرین‌های تمرین مکالمه‌ی تنهایی را امتحان کن؛ مثلاً هر شب سه جمله درباره‌ی امروز (گذشته)، فردا (آینده) و تجربه‌هایت (حال کامل) بلند بگو.
اشتباهات رایج فارسی‌زبان‌ها در زمان‌ها
| غلط | درست | توضیح |
|---|---|---|
| I am working here for two years. | I have been working here for two years. | ترجمه‌ی «دو سال است کار میکنم»؛ با for از گذشته تا الان، حال کامل استمراری لازم است. |
| I have seen him yesterday. | I saw him yesterday. | با زمان تمام‌شده‌ی مشخص، حال کامل نمی‌آید. |
| She don't know. | She doesn't know. | سوم‌شخص مفرد does می‌خواهد. |
| Did you went? | Did you go? | بعد از did فعل ساده می‌آید. |
| I will call you when I will arrive. | I'll call you when I arrive. | بعد از when برای آینده، حال ساده. |
| I am knowing the answer. | I know the answer. | فعل‌های حالتی مثل know معمولاً استمراری نمی‌شوند. |
نکته وکاژ: زمان‌ها را با یک فعل و چند جمله‌ی شخصی تمرین کن، نه با جدول خالی. مثلاً برای travel شش جمله درباره‌ی سفرهای خودت بنویس و هر کدام را کارت مرور کن. در وکاژ می‌توانی این جمله‌ها را اضافه کنی تا با روش مرور به‌موقع درست قبل از فراموش شدن دوباره جلوی چشمت بیایند.
تمرین کن
زمان درست را انتخاب کن: I ___ (live) in Shiraz since 2015.
have lived یا have been living — با since و موقعیتی که هنوز ادامه دارد، حال کامل لازم است.
جای خالی: When the phone rang, I ___ (take) a shower.
was taking — کار طولانی در جریان (گذشتهی استمراری) که با اتفاق کوتاه قطع شده.
ترجمه کن: «فردا ساعت ده دارم با مدیرم جلسه می‌گذارم.» (قرار قطعی)
I'm meeting my manager at ten tomorrow. — برای قرار قطعی، حال استمراری طبیعی‌تر است.
کدام درست است؟ I've finished it last night یا I finished it last night؟
I finished it last night. — با last night گذشتهی ساده می‌آید.
جای خالی: By the time the guests arrived, we ___ (cook) everything.
had cooked — کاری که قبل از اتفاق دیگری در گذشته تمام شده بود (گذشتهی کامل).
سؤال‌های رایج
زبان انگلیسی چند زمان دارد؟
از نظر آموزشی ۱۲ زمان: سه زمان حال، گذشته و آینده، هر کدام در چهار حالت ساده، استمراری، کامل و کامل استمراری.
مهمترین زمانهای انگلیسی برای مکالمه کداماند؟
حال ساده، حال استمراری، گذشتهی ساده، حال کامل و آینده با will و going to بیشترین کاربرد را در گفتوگوی روزمره دارند.
فرق will و going to چیست؟
going to معمولاً برای برنامهای است که از قبل گرفتهای و will برای تصمیم همان لحظه، قول یا پیشبینی بر اساس نظر شخصی.
حال کامل همان ماضی نقلی است؟
اغلب نزدیک است، اما نه همیشه. مثلاً «دو سال است اینجا زندگی میکنم» در فارسی مضارع است ولی در انگلیسی با حال کامل گفته میشود.
نظرها
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.