افعال مدال انگلیسی (can، must، should و…)

افعال مدال انگلیسی مثل can، could، may، might، must، should و would فعل‌های کمکی‌ای هستند که توانایی، اجازه، احتمال، اجبار یا توصیه را نشان می‌دهند. بعدشان شکل ساده‌ی فعل بدون to می‌آید، s سوم‌شخص نمی‌گیرند و سؤال و منفی‌شان بدون do ساخته می‌شود.

فهرست مطالب

1. افعال مدال چیستند؟
2. سه قانون دستوری همه‌ی مدال‌ها
3. توانایی: can، could و be able to
4. اجازه و درخواست: can، could، may
5. اجبار و توصیه: must، have to، should
6. احتمال و حدس: may، might، could، must، can't
7. مدال‌ها درباره‌ی گذشته: should have، could have، must have
8. اشتباهات رایج و راه تمرین
9. تمرین کن
10. سؤال‌های رایج
11. منابع

افعال مدال چیستند؟

افعال مدال فعل‌های کمکی کوچکی‌اند که به فعل اصلی «حالت» می‌دهند: توانایی، اجازه، احتمال، اجبار یا توصیه. طبق مرجع گرامر LearnEnglish مدال‌های اصلی این‌ها هستند: can، could، may، might، must، shall، should، will و would. این مقاله بخشی از نقشه‌ی گرامر زبان انگلیسی است و معمولاً در سطح A2 تا B1 جا می‌افتد.

در فارسی همین معناها را با فعل‌هایی مثل «توانستن»، «باید»، «شاید» و «بهتر است» می‌سازیم. تفاوت اصلی این است که در انگلیسی مدال‌ها رفتار دستوری خاص و یکسانی دارند.

سه قانون دستوری همه‌ی مدال‌ها

1. بعد از مدال، شکل ساده‌ی فعل بدون to می‌آید: She can swim. نه She can to swim یا She can swims.
2. مدال s سوم‌شخص نمی‌گیرد: He must go. نه He musts go.
3. برای سؤال و منفی do لازم نیست: خود مدال جابه‌جا می‌شود یا not می‌گیرد.

نوع جمله	ساختار	مثال
مثبت	فاعل + مدال + V1	You should rest.
منفی	فاعل + مدال + not + V1	You shouldn't worry.
سؤالی	مدال + فاعل + V1	Should I call him?

شکل‌های کوتاه منفی: can't، couldn't، mustn't، shouldn't، won't (will not) و wouldn't. may not و might not معمولاً کوتاه نمی‌شوند.

فارسی‌زبان‌ها به‌خاطر «می‌توانم که بروم» یا «باید بروم» گاهی to اضافه می‌کنند: I must to go. یادت باشد فقط have to، ought to و need to to دارند؛ مدال‌های اصلی نه.

توانایی: can، could و be able to

طبق صفحه‌ی «توانایی» LearnEnglish، can برای توانایی حال و could برای توانایی کلی در گذشته به کار می‌رود.

English	معنی فارسی
I can read Arabic, but I can't speak it.	عربی می‌توانم بخوانم، ولی نمی‌توانم صحبت کنم.
When I was ten, I could swim really fast.	ده‌ساله که بودم، خیلی سریع شنا می‌کردم.
Will you be able to come tomorrow?	فردا می‌توانی بیایی؟

can شکل آینده یا کامل ندارد؛ برای این زمان‌ها از be able to استفاده می‌کنیم: I haven't been able to sleep. (نتوانسته‌ام بخوابم.)

اجازه و درخواست: can، could، may

صفحه‌ی «مدال‌ها: اجازه و اجبار» LearnEnglish این تفاوت را توضیح می‌دهد: can برای خواستن و دادن اجازه رایج است، could مؤدبانه‌تر است و فقط برای خواستن اجازه به کار می‌رود، و may از همه رسمی‌تر است.

مدال	سطح رسمی بودن	مثال	معنی
can	خودمانی	Can I borrow your pen?	می‌شود خودکارت را قرض بگیرم؟
could	مؤدبانه	Could I ask you a question?	اجازه هست یک سؤال بپرسم؟
may	رسمی	May I come in?	اجازه هست بیایم داخل؟
would	پیشنهاد/درخواست مؤدبانه	Would you like some tea?	چای میل دارید؟

در جواب Could I…? نمی‌گوییم Yes, you could؛ می‌گوییم Yes, of course یا Yes, you can.

اجبار و توصیه: must، have to، should

این بخش همان جایی است که فارسی‌زبان‌ها بیشتر از همه گیج می‌شوند، چون فارسی برای همه‌شان «باید» دارد.

ساختار	معنی	مثال
must	اجبار قوی، معمولاً از طرف گوینده	I must finish this tonight. (باید امشب تمامش کنم؛ خودم تصمیم گرفته‌ام.)
have to	اجبار بیرونی (قانون، شرایط)	I have to wear a uniform at work. (سر کار باید یونیفرم بپوشم.)
should	توصیه، کار درست	You should see a doctor. (بهتر است دکتر بروی.)
mustn't	ممنوع است	You mustn't smoke here. (این‌جا سیگار کشیدن ممنوع است.)
don't have to	لازم نیست، اختیاری است	You don't have to come. (لازم نیست بیایی.)

mustn't و don't have to: دو معنی کاملاً متفاوت

این مهم‌ترین نکته‌ی این بخش است. mustn't یعنی «نباید، ممنوع است» و don't have to یعنی «لازم نیست، اگر خواستی بکن». LearnEnglish هم تأکید می‌کند که don't have to یعنی کار اختیاری است.

English	معنی فارسی
You mustn't touch that wire.	نباید به آن سیم دست بزنی. (خطرناک است)
You don't have to bring anything.	لازم نیست چیزی بیاوری. (اختیاری است)

برای اجبار در گذشته، must شکل گذشته ندارد و از had to استفاده می‌کنیم: I had to wait for an hour. (مجبور شدم یک ساعت صبر کنم.)

احتمال و حدس: may، might، could، must، can't

مدال‌ها نشان می‌دهند چقدر به چیزی مطمئنی. از قطعی تا ناممکن:

مدال	میزان اطمینان	مثال	معنی
must	تقریباً مطمئن (مثبت)	He must be tired after that trip.	بعد از آن سفر حتماً خسته است.
may / might / could	ممکن است	It might rain this afternoon.	شاید امروز بعدازظهر باران بیاید.
can't	تقریباً مطمئن (منفی)	That can't be true!	امکان ندارد درست باشد!

دقت کن برای حدس منفی can't می‌آید، نه mustn't: She can't be at home; her car isn't here. (نمی‌شود خانه باشد؛ ماشینش این‌جا نیست.)

مدال‌ها در جملات شرطی هم نقش مهمی دارند: would، could و might در بخش نتیجه‌ی شرطی نوع دو و سه می‌آیند.

مدال‌ها درباره‌ی گذشته: should have، could have، must have

برای حرف زدن درباره‌ی گذشته با مدال‌ها، ساختار مدال + have + V3 به کار می‌رود. این ساختار در فارسی معادل‌های مختلفی دارد و برای بیان پشیمانی، انتقاد یا حدس درباره‌ی گذشته خیلی پرکاربرد است.

ساختار	معنی	مثال	ترجمه
should have + V3	کار درستی که انجام نشد (پشیمانی/انتقاد)	I should have left earlier.	باید زودتر راه می‌افتادم.
shouldn't have + V3	کاری که نباید می‌شد ولی شد	You shouldn't have said that.	نباید آن حرف را می‌زدی.
could have + V3	امکانی که از آن استفاده نشد	We could have taken a taxi.	می‌توانستیم تاکسی بگیریم.
must have + V3	حدس تقریباً مطمئن درباره‌ی گذشته	She must have forgotten.	حتماً یادش رفته.
can't have + V3	حدس منفی درباره‌ی گذشته	He can't have seen us.	امکان ندارد ما را دیده باشد.
might have + V3	شاید در گذشته	They might have missed the bus.	شاید به اتوبوس نرسیده باشند.

در گفتار سریع، should have معمولاً شبیه «شودِو» شنیده می‌شود و بعضی زبان‌آموزها به اشتباه should of می‌نویسند. این شکل نوشتاری غلط است؛ همیشه have بنویس.

اشتباهات رایج و راه تمرین

غلط	درست
I must to study.	I must study.
She cans drive.	She can drive.
Do you can help me?	Can you help me?
You mustn't pay; it's free.	You don't have to pay; it's free.
I musted leave early.	I had to leave early.
He can't be at work, he mustn't be at home.	He can't be at work; he must be at home.

مدال‌ها بیشتر از هر مبحث دیگری در جملات پرکاربرد انگلیسی و مکالمه‌ی روزمره تکرار می‌شوند: درخواست کردن، پیشنهاد دادن، عذرخواهی. برای همین یادگیری‌شان در قالب عبارت‌های آماده نتیجه‌ی سریعی دارد و یکی از قدم‌های اصلی مسیر آموزش زبان انگلیسی به شمار می‌آید. برای دیدن جایگاه مدال‌ها کنار زمان‌ها، جدول زمان‌های انگلیسی را هم ببین.

نکته وکاژ: از هر مدال سه جمله‌ی کاربردی که خودت واقعاً می‌گویی بساز؛ مثلاً Could you send me the file? یا I have to leave at five. این جمله‌ها را در وکاژ اضافه کن تا در فاصله‌های درست مرور شوند و موقع حرف زدن آماده‌ی استفاده باشند.

تمرین کن

درست یا غلط؟ She can speaks English.

غلط. She can speak English. — بعد از مدال فعل ساده می‌آید.

mustn't یا don't have to؟ It's Saturday, so I ___ get up early.

don't have to — شنبه است و زود بیدار شدن لازم نیست، نه ممنوع.

ترجمه کن: «امکان ندارد خانه باشد؛ چراغ‌ها خاموش است.»

He can't be at home; the lights are off. — برای حدس منفی can't می‌آید، نه mustn't.

گذشته‌ی این جمله را بنویس: I must work late.

I had to work late. — must گذشته ندارد.

مؤدبانه‌ترش کن: Can you open the window?

Could you open the window, please? یا Would you mind opening the window?

سؤال‌های رایج

افعال مدال انگلیسی کدام‌اند؟

مدال‌های اصلی can، could، may، might، must، shall، should، will و would هستند. have to، ought to و need to هم معناهای مشابه دارند ولی رفتار دستوری‌شان کمی متفاوت است.

فرق must و have to چیست؟

must معمولاً اجبار از طرف خود گوینده را نشان می‌دهد و have to اجبار بیرونی مثل قانون یا شرایط. در گذشته فقط had to به کار می‌رود.

mustn't و don't have to چه فرقی دارند؟

mustn't یعنی ممنوع است و don't have to یعنی لازم نیست و اختیاری است.

بعد از افعال مدال to می‌آید؟

نه. بعد از مدال‌های اصلی فعل ساده بدون to می‌آید؛ فقط have to، ought to و need to to دارند.

منابع

• British Council LearnEnglish – Modal verbs
• British Council LearnEnglish – Modals: permission and obligation
• British Council LearnEnglish – Ability